กลางเดือนกันยายน 2569 หาดใหญ่ตื่นมาเจอท้องฟ้าขมุกขมัว เช้าวันที่ 16 ก.ย. ศูนย์วิจัยมลพิษทางอากาศ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วัดค่าฝุ่น PM2.5 ได้ 89 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร และพอเข้าเดือนตุลาคม ค่าฝุ่นก็ยังขึ้น ๆ ลง ๆ วันที่ 9 ต.ค. มีรายงานค่าฝุ่นในอำเภอหาดใหญ่ที่ 58.73 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร
ช่วงแบบนี้หลายบ้านปิดห้องเปิดแอร์ทั้งวัน คำถามคือ แอร์ช่วยเรื่องฝุ่นได้จริงไหม และต้องใช้ยังไงไม่ให้กลายเป็นเครื่องเป่าฝุ่นวนในห้อง บทความนี้สรุปให้แบบทำตามได้เลย
ฝุ่นรอบนี้มาจากไหน
ฝุ่นที่ปกคลุมหาดใหญ่ช่วงนี้เป็น หมอกควันข้ามแดน จากไฟป่าและจุดความร้อนในอินโดนีเซีย โดยเฉพาะเกาะสุมาตรา ข้อมูล GISTDA วันที่ 15 ก.ย. 2569 พบจุดความร้อนในอินโดนีเซีย 12,241 จุด ขณะที่ไม่พบในไทย ลมตะวันตกเฉียงใต้พัดควันเข้าภาคใต้ตอนล่าง และวันที่ลมนิ่ง ความชื้นสูง ฝุ่นก็ยิ่งสะสม
เราคุมต้นทางไม่ได้ แต่คุม อากาศในบ้าน ได้ อ่านเรื่องฝุ่นหาดใหญ่และการเลือกเครื่องฟอกอากาศแบบละเอียดได้ใน ฝุ่น PM2.5 หาดใหญ่กลับมาแล้ว
ค่าฝุ่นเท่าไร ต้องทำอะไร
กรมอนามัยให้เกณฑ์ง่าย ๆ ไว้ดังนี้
| ค่าฝุ่น PM2.5 | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|
| เกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. | ลดกิจกรรมกลางแจ้ง |
| เกิน 75 มคก./ลบ.ม. | อยู่ในห้องปลอดฝุ่นเป็นหลัก ออกนอกบ้านใส่หน้ากาก N95 |
กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ เด็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคหัวใจหรือโรคทางเดินหายใจ
แอร์ช่วยเรื่องฝุ่นได้แค่ไหน
ช่วยได้ในแง่ที่ทำให้ปิดห้องได้สบาย ขั้นแรกของห้องปลอดฝุ่นตามแนวทางกรมอนามัยคือปิดประตูหน้าต่างให้สนิท เพราะฝุ่นเข้าบ้านทางช่องที่อากาศผ่านได้ บ้านที่มีแอร์จึงปิดห้องได้ทั้งวันโดยไม่อึดอัด
แต่แอร์ไม่ใช่เครื่องฟอกอากาศ แผ่นกรองของแอร์บ้านทั่วไปมีไว้ดักฝุ่นเพื่อปกป้องตัวเครื่อง ไม่ใช่แผ่นกรอง HEPA แบบเครื่องฟอกอากาศ ห้องที่มีเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุจึงควรใช้เครื่องฟอกอากาศร่วมด้วย
และแอร์ที่สกปรกทำให้แย่ลง ไดกิ้นระบุว่าแผ่นกรองที่สกปรกส่งผลต่อคุณภาพอากาศที่คนในบ้านหายใจ และทำให้เครื่องทำงานหนักขึ้นจนค่าไฟสูงขึ้น
5 วิธีใช้แอร์ช่วงหมอกควัน
- ปิดห้องให้สนิท ปิดประตูหน้าต่าง อุดรอยรั่วตามขอบ และปิดช่องระบายอากาศที่เปิดออกนอกบ้าน ตามแนวทางห้องปลอดฝุ่นของกรมอนามัย
- ล้างแผ่นกรองแอร์ถี่ขึ้น LG แนะนำให้ล้างแผ่นกรองอย่างน้อยเดือนละ 2 ครั้ง ส่วนไดกิ้นแนะนำเดือนละครั้งในช่วงที่ใช้งานหนัก ช่วงหมอกควันแผ่นกรองสกปรกเร็ว ให้หมั่นเปิดดู เห็นฝุ่นเกาะก็ถอดล้างได้เลย วิธีล้างอ่านใน ล้างแอร์บ้านเองได้ไหม
- แอร์ไม่ได้ล้างใหญ่มานาน ให้นัดช่าง ช่างแอร์มักแนะนำให้ล้างใหญ่ทุก 6 เดือน ถ้าแอร์มีกลิ่นอับหรือพัดลมมีฝุ่นจับหนา ไม่ควรรอ
- ใช้เครื่องฟอกอากาศคู่กับแอร์ กรมอนามัยแนะนำให้ห้องปลอดฝุ่นมีเครื่องฟอกอากาศ ระบบเติมอากาศ หรือทั้งสองอย่าง
- ลดฝุ่นที่พาเข้าห้อง เช็ดถูด้วยผ้าชุบน้ำหมาดแทนการกวาด ถอดรองเท้าก่อนเข้าห้อง และลดการเปิดปิดประตูโดยไม่จำเป็น
แอร์ไดกิ้นที่มีระบบดูแลอากาศในตัว
ถ้ากำลังคิดจะเปลี่ยนแอร์อยู่แล้ว แอร์ไดกิ้นบางรุ่นที่ JSNT มีจำหน่ายมีระบบดูแลอากาศในตัว ตามรายละเอียดสินค้า
| รุ่น | ระบบดูแลอากาศ |
|---|---|
| Daikin FTKZ-Y (Premium 5 ดาว) | ฟอกอากาศทั้งภายในและภายนอกเครื่องด้วย Streamer และ Active Plasma Ion |
| Daikin FTKM-Y (Premium) | ฟอกอากาศภายในเครื่องด้วย Streamer และระบบล้างทำความสะอาดตัวเอง |
| Daikin FTKQ (Standard) | แผ่นฟิลเตอร์กรองฝุ่น PM2.5 ระบบล้างทำความสะอาดตัวเอง และเป่าลมไล่ความชื้น |
| Daikin FTM (เบอร์ 5) | แผ่นกรอง Air Quality Filter กรองฝุ่นละเอียด PM2.5 |
ระบบเหล่านี้ช่วยดูแลอากาศในห้องได้ดีขึ้น แต่ห้องนอนเด็กหรือผู้สูงอายุในวันที่ฝุ่นหนัก ยังควรมีเครื่องฟอกอากาศ HEPA ร่วมด้วย
ร้านค้า คลินิก สำนักงาน: คิดเรื่องระบบเติมอากาศด้วย
อาคารที่มีคนเข้าออกทั้งวันปิดห้องให้สนิทได้ยาก ข่าววันที่ 9 ต.ค. 2569 รายงานว่าไดกิ้นร่วมกับกรมอนามัยขยายโครงการ "ห้องเรียนปลอดฝุ่น" ซึ่งใช้ระบบระบายอากาศแบบแลกเปลี่ยนความร้อนที่กรองฝุ่น PM2.5 ก่อนนำอากาศภายนอกเข้าห้อง ทำงานร่วมกับระบบปรับอากาศและเซนเซอร์วัดคุณภาพอากาศ ที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กแห่งหนึ่งในเชียงราย ซึ่งฝุ่นภายนอกสูงถึง 95 มคก./ลบ.ม. ค่าฝุ่นในห้องต่ำกว่าภายนอกเฉลี่ย 81%
ถ้าอาคารของคุณอยากวางระบบลักษณะนี้ อ่านพื้นฐานก่อนได้ใน HVAC คืออะไร
JSNT ช่วยอะไรได้บ้าง
JSNT Engineering ร้านแอร์ครบวงจรในหาดใหญ่ ขาย ติดตั้ง ล้าง และซ่อมแอร์ทุกประเภททั่วจังหวัดสงขลา
- นัดล้างแอร์ก่อนและระหว่างช่วงหมอกควัน
- แนะนำแอร์ไดกิ้นรุ่นที่มีระบบฟอกอากาศ ขายพร้อมติดตั้ง
- เครื่องฟอกอากาศไดกิ้น พร้อมช่วยเลือกรุ่นให้พอดีห้อง
บอกขนาดห้องหรืออาการแอร์มาได้ทาง LINE หรือโทร 094-440-5879
คำถามที่พบบ่อย
ช่วงฝุ่นหนัก เปิดแอร์ดีกว่าเปิดหน้าต่างไหม?
ช่วงที่ค่าฝุ่นสูงควรปิดประตูหน้าต่างตามแนวทางห้องปลอดฝุ่น แอร์ช่วยให้อยู่ในห้องที่ปิดได้สบาย แต่ควรใช้เครื่องฟอกอากาศ HEPA ร่วมด้วยเพื่อดักฝุ่นละเอียด
ช่วงหมอกควัน ควรล้างแผ่นกรองแอร์บ่อยแค่ไหน?
LG แนะนำอย่างน้อยเดือนละ 2 ครั้ง ไดกิ้นแนะนำเดือนละครั้งในช่วงใช้งานหนัก ช่วงหมอกควันให้เปิดดูบ่อยขึ้น เห็นฝุ่นเกาะก็ล้างได้เลย
ค่าฝุ่นเท่าไรถึงควรอยู่แต่ในห้อง?
กรมอนามัยแนะนำว่าเกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. ให้ลดกิจกรรมกลางแจ้ง และเกิน 75 มคก./ลบ.ม. ให้อยู่ในห้องปลอดฝุ่นเป็นหลัก
แหล่งอ้างอิง
- ค่าฝุ่นหาดใหญ่ 16 ก.ย. 2569 และจุดความร้อนในอินโดนีเซีย: Spacebar (17 ก.ย. 2569)
- ค่าฝุ่นอำเภอหาดใหญ่ 9 ต.ค. 2569: Hatyai Focus (9 ต.ค. 2569)
- แนวทางห้องปลอดฝุ่นและเกณฑ์ค่าฝุ่นของกรมอนามัย: THE STANDARD (1 เม.ย. 2569)
- ผลของแผ่นกรองสกปรกและรอบล้างแผ่นกรอง: Daikin Australia (ปรับปรุง 27 ส.ค. 2568)
- รอบล้างแอร์และแผ่นกรอง: LG Thailand (2565)
- โครงการห้องเรียนปลอดฝุ่น ไดกิ้นและกรมอนามัย: ไทยโพสต์ (9 ต.ค. 2569)