R32 (Difluoromethane) คือน้ำยาแอร์หลักของแอร์บ้านรุ่นใหม่ในไทย เข้ามาแทน R22 ที่ทำลายชั้นโอโซน และ R410A ที่ทำให้โลกร้อนสูง R32 ไม่ทำลายโอโซน มีผลต่อภาวะโลกร้อนประมาณหนึ่งในสามของ R410A และทำความเย็นได้ดี แต่ติดไฟได้เล็กน้อย ช่างจึงต้องทำงานต่างจากสมัย R22 และห้ามเติมผสมกับน้ำยาชนิดอื่นเด็ดขาด
ทำไมน้ำยาแอร์ต้องเปลี่ยนมาเรื่อยๆ
น้ำยาแอร์เปลี่ยนมาแล้ว 2 รอบด้วยปัญหาโลก 2 เรื่อง รอบแรกคือชั้นโอโซนทะลุ ทำให้ R22 ถูกทยอยเลิก รอบที่สองคือภาวะโลกร้อน ทำให้น้ำยาที่มีค่า GWP (ศักยภาพการทำให้โลกร้อน เทียบกับ CO₂ ที่ 1) สูงอย่าง R410A ถูกลดการใช้ และตอนนี้กำลังเกิดรอบที่สามที่น้ำยาธรรมชาติอย่าง R290 เริ่มเข้ามาในตลาด
| น้ำยา | ทำลายโอโซน | GWP | การติดไฟ | สถานะในไทย |
|---|---|---|---|---|
| R22 | ทำลาย | ประมาณ 1,800 | ไม่ติดไฟ (A1) | ห้ามนำเข้าแอร์เครื่องเล็กแล้ว เหลือใช้ซ่อมเครื่องเก่า |
| R410A | ไม่ทำลาย | ประมาณ 2,088 | ไม่ติดไฟ (A1) | ยังมีในแอร์บางรุ่น แต่น้อยลงเรื่อยๆ |
| R32 | ไม่ทำลาย | ประมาณ 675 | ติดไฟได้เล็กน้อย (A2L) | น้ำยาหลักของแอร์บ้านรุ่นใหม่ |
| R290 | ไม่ทำลาย | ประมาณ 3 | ติดไฟได้สูง (A3) | เริ่มมีในตลาด ต้องใช้ช่างที่ผ่านการอบรมเฉพาะ |
ประเทศไทยเป็นฐานผลิตแอร์บ้านรายใหญ่ของเอเชีย และเปลี่ยนสายการผลิตจาก R22 มาเป็น R32 แล้ว แอร์บ้านที่ขายอยู่ตอนนี้ส่วนใหญ่จึงใช้ R32
กฎหมายและข้อตกลงที่ทำให้น้ำยาแอร์เปลี่ยน
- พิธีสารมอนทรีออล (ไทยเป็นภาคีตั้งแต่ พ.ศ. 2532) ควบคุมสารทำลายโอโซนกลุ่ม HCFC ซึ่งรวมถึง R22 ไทยเริ่มควบคุมปริมาณตั้งแต่ปี 2556 และต้องลดการใช้ลงจนเป็นศูนย์ภายในปี 2583
- ห้ามนำเข้าแอร์ R22 ขนาดต่ำกว่า 50,000 BTU ตามประกาศกระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2561 แอร์บ้าน R22 ที่ยังใช้อยู่จึงเป็นเครื่องเก่า น้ำยา R22 สำหรับซ่อมจะหายากขึ้นและแพงขึ้นเรื่อยๆ
- ข้อแก้ไขคิกาลี (Kigali Amendment) ขยายการควบคุมมาถึงสาร HFC ที่ทำให้โลกร้อน ซึ่งรวม R410A และ R32 ด้วย ไทยให้สัตยาบันแล้ว ประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่ต้องตรึงปริมาณ HFC ตั้งแต่ปี 2024 (พ.ศ. 2567) แล้วลดลงเป็นขั้นๆ เริ่ม 10% ในปี 2029 ไปจนถึง 80% ในปี 2045
สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นตอนนี้: R32 แม้จะดีกว่า R410A แต่ก็ยังเป็น HFC ที่อยู่ในช่วงตรึงและลดการผลิต ผู้ผลิตรายใหญ่อย่างจีนเจอปัญหาอุปทานไม่พอกับความต้องการจนราคา R32 ปรับขึ้นแรง และหลายประเทศกำหนดเลิกผลิตแอร์บ้าน R410A ตั้งแต่ปี 2029 แนวโน้มระยะยาวจึงเป็นน้ำยาที่ GWP ต่ำกว่านี้ เช่น R290 ส่วน R32 ยังเป็นน้ำยาหลักของแอร์บ้านไปอีกหลายปี
ดูยังไงว่าแอร์บ้านคุณใช้น้ำยาอะไร
ดูที่ป้ายพิกัด (Nameplate) ข้างคอยล์ร้อนหรือใต้ฝาคอยล์เย็น จะระบุชนิดน้ำยา (Refrigerant) และปริมาณที่เติมมาจากโรงงาน เช่น R32 0.65 kg แอร์ที่ใช้ R32 มักมีสัญลักษณ์เตือนสารติดไฟได้ติดอยู่ด้วย ถ้าเป็นแอร์ที่ซื้อก่อนปี 2561 มีโอกาสสูงที่จะเป็น R22
R32 ต่างจาก R22 และ R410A ตอนซ่อมจริงตรงไหน
- ห้ามเติมผสมน้ำยาต่างชนิด แอร์ถูกออกแบบมาสำหรับน้ำยาชนิดเดียว ทั้งคอมเพรสเซอร์และน้ำมันหล่อลื่น เติม R32 ในแอร์ R22 หรือ R410A (หรือกลับกัน) ทำให้แอร์ไม่เย็น คอมเพรสเซอร์เสีย และหมดประกัน
- แรงดันสูงกว่า R22 R32 ทำงานที่แรงดันใกล้เคียง R410A และสูงกว่า R22 มาก เกจวัด สายชาร์จ และหัวบานแฟลร์ต้องรองรับแรงดันนี้ เครื่องมือยุค R22 ใช้แทนไม่ได้
- เป็นสารเดี่ยว R32 ไม่ได้เป็นสารผสมแบบ R410A เมื่อรั่วส่วนผสมในระบบไม่เปลี่ยน หาจุดรั่วและซ่อมแล้วเติมตามที่ผู้ผลิตกำหนดได้
- ติดไฟได้เล็กน้อย (A2L) ในการใช้งานปกติปลอดภัย แต่ตอนซ่อมต้องระวัง: ระบายอากาศบริเวณทำงาน ไม่มีเปลวไฟใกล้จุดรั่ว ต้องเก็บน้ำยาออกจากระบบก่อนเชื่อมท่อ และห้ามปล่อยน้ำยาทิ้งสู่อากาศ
- แวคคัมให้ถึง หลังติดตั้งหรือซ่อมท่อ ต้องทำสุญญากาศด้วยแวคคัมปั๊ม ไม่ใช้น้ำยาไล่อากาศ ความชื้นและอากาศที่ค้างทำให้แอร์เย็นน้อยและคอมเพรสเซอร์อายุสั้น
แอร์ไม่เย็นไม่ได้แปลว่าน้ำยาหมดเสมอ อ่านวิธีเช็กก่อนเติมน้ำยาได้ที่ แอร์ไม่เย็น อย่าเพิ่งเติมน้ำยา! เช็ก 3 จุดนี้ก่อนเรียกช่าง
มาตรฐานและกฎหมายที่ต้องเช็ก
- ช่างแอร์ต้องมีหนังสือรับรองความรู้ความสามารถ ตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน สาขาช่างเครื่องปรับอากาศในบ้านและการพาณิชย์ขนาดเล็กต้องทำงานโดยผู้ที่ได้รับหนังสือรับรองความรู้ความสามารถจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (กพร.) ยิ่งเป็นน้ำยาที่ติดไฟได้อย่าง R32 และ R290 ยิ่งควรใช้ช่างที่ผ่านการรับรอง
- วงจรไฟฟ้าของแอร์ต้องตามมาตรฐาน ติดตั้งตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย (วสท.) เช่น เบรกเกอร์แยกวงจรตามขนาดแอร์ ขนาดสายตามกระแส และต่อสายดิน ตามที่คู่มือผู้ผลิตกำหนด
- ติดตั้งตามคู่มือผู้ผลิต แอร์ R32 มีเงื่อนไขเรื่องขนาดห้องขั้นต่ำ ความยาวท่อ และปริมาณน้ำยาเติมเพิ่มต่อเมตร ทำนอกคู่มืออาจทำให้หมดประกัน
- ห้ามปล่อยน้ำยาทิ้ง ตอนรื้อหรือซ่อมแอร์ ให้เก็บน้ำยาคืนด้วยเครื่องเก็บน้ำยา ทั้งเพื่อความปลอดภัยและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
กฎระเบียบด้านน้ำยาแอร์มีการปรับปรุงตามข้อตกลงระหว่างประเทศ ตรวจสอบประกาศล่าสุดกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเสมอ
คำถามที่พบบ่อย
น้ำยาแอร์ R32 คืออะไร?
R32 คือสารทำความเย็นกลุ่ม HFC ที่ใช้ในแอร์บ้านรุ่นใหม่เกือบทั้งหมด ไม่ทำลายโอโซน มีค่า GWP ประมาณ 675 ต่ำกว่า R410A ประมาณ 3 เท่า และทำความเย็นได้ดี
เติม R32 ในแอร์ R410A หรือ R22 ได้ไหม?
ไม่ได้ แอร์แต่ละเครื่องออกแบบมาสำหรับน้ำยาชนิดเดียว ต้องเติมน้ำยาตามที่ระบุบนป้ายพิกัดเท่านั้น
R32 ติดไฟได้ อันตรายไหม?
R32 จัดอยู่ในกลุ่ม A2L คือติดไฟได้เล็กน้อย ในการใช้งานปกติปลอดภัยถ้าติดตั้งถูกต้องตามคู่มือ ความเสี่ยงอยู่ที่ตอนซ่อม จึงควรใช้ช่างที่มีหนังสือรับรองและเครื่องมือที่เหมาะสม
แอร์ R22 เก่ายังซ่อมได้ไหม?
ซ่อมได้ แต่น้ำยา R22 ถูกจำกัดปริมาณและต้องเลิกใช้ภายในปี 2583 ราคาจะสูงขึ้นเรื่อยๆ ถ้าแอร์ R22 เสียหนัก เช่น คอมเพรสเซอร์เสีย เปลี่ยนเป็นแอร์ R32 Inverter มักคุ้มกว่า เพราะประหยัดไฟกว่าด้วย
R290 จะมาแทน R32 ไหม?
R290 มี GWP ต่ำมากและเริ่มใช้มากขึ้นในบางประเทศ แต่ติดไฟได้สูง (A3) ต้องออกแบบและติดตั้งเป็นพิเศษ ในไทย R32 ยังเป็นน้ำยาหลักของแอร์บ้านไปอีกหลายปี
น้ำยาแอร์ อะไหล่ และช่างแอร์ในหาดใหญ่
JSNT Engineering ขายส่งน้ำยาแอร์ อะไหล่ และเครื่องมือช่างแอร์ให้ช่างในหาดใหญ่และ 9 จังหวัดภาคใต้ และรับติดตั้ง ล้าง ซ่อมแอร์ทั่วจังหวัดสงขลา สอบถามทาง LINE (lin.ee/tgZz2j8) หรือโทร 094-440-5879