ก่อนซื้ออุปกรณ์โซลาร์ คำถามแรกที่ต้องตอบคือจะใช้ระบบแบบไหน บ้านและร้านค้าส่วนใหญ่เลือกระหว่าง On-Grid กับ Hybrid ส่วน Off-Grid เหมาะกับจุดที่ไม่มีไฟการไฟฟ้า บทความนี้เทียบให้เห็นชัดว่าต่างกันตรงไหน และใครเหมาะกับแบบไหน
On-Grid คืออะไร
ระบบที่ต่อขนานกับไฟการไฟฟ้า แผงผลิตไฟให้บ้านใช้ตอนกลางวัน ถ้าไม่พอก็ดึงจากการไฟฟ้าเพิ่มอัตโนมัติ
- อุปกรณ์น้อยที่สุด ไม่มีแบตเตอรี่ จึงลงทุนต่ำที่สุดในสามแบบ
- คุ้มที่สุดกับบ้านหรือร้านที่ใช้ไฟกลางวันเยอะ
- ไฟดับแล้วระบบหยุดทันที เป็นระบบป้องกันที่มาตรฐานกำหนด (Anti-islanding) เพื่อไม่ให้ไฟย้อนเข้าสายขณะเจ้าหน้าที่ซ่อม จึงไม่มีไฟสำรอง
Hybrid คืออะไร
ต่อขนานกับไฟการไฟฟ้าเหมือน On-Grid แต่มีแบตเตอรี่และอินเวอร์เตอร์ไฮบริดที่จ่ายไฟสำรองได้
- เก็บไฟกลางวันไว้ใช้ตอนเย็นและกลางคืน
- ไฟดับยังมีไฟใช้ ในวงจรที่ต่อกับโหมดสำรอง (Backup/EPS)
- ลงทุนสูงกว่า On-Grid เพราะมีแบตเตอรี่ และต้องออกแบบขนาดแบตให้พอดีกับการใช้งาน
Off-Grid คืออะไร
ระบบอิสระ ไม่ต่อกับไฟการไฟฟ้าเลย ใช้ไฟจากแผงและแบตเตอรี่ล้วน เหมาะกับสวน ไร่ กระท่อม หรือปั๊มน้ำที่ไฟเข้าไม่ถึง ต้องออกแบบแบตให้พอสำหรับวันที่แดดน้อยด้วย
เทียบ 3 แบบในตารางเดียว
| หัวข้อ | On-Grid | Hybrid | Off-Grid |
|---|---|---|---|
| ต่อกับไฟการไฟฟ้า | ต่อ | ต่อ | ไม่ต่อ |
| แบตเตอรี่ | ไม่มี | มี | มี |
| ไฟดับมีไฟใช้ไหม | ไม่มี | มี (วงจรสำรอง) | มี |
| ต้องขออนุญาต กฟภ. | ต้อง | ต้อง | ไม่ต้องขอเชื่อมต่อ |
| เหมาะกับ | ใช้ไฟกลางวันเยอะ | ไฟดับบ่อย ใช้ไฟกลางคืนเยอะ | พื้นที่ไม่มีไฟ |
เลือกแบบไหนดี
- ใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก ไฟดับไม่บ่อย → On-Grid
- ไฟตกไฟดับบ่อย มีอุปกรณ์ที่ต้องมีไฟตลอด เช่น ตู้แช่ ปั๊มน้ำ กล้องวงจรปิด → Hybrid
- ไม่มีไฟการไฟฟ้า → Off-Grid
ดูบิลค่าไฟย้อนหลัง 3–6 เดือนประกอบ ถ้าหน่วยการใช้ไฟส่วนใหญ่อยู่ช่วงกลางวัน On-Grid มักคุ้มกว่า ถ้าใช้ไฟหนักช่วงเย็นถึงกลางคืน Hybrid จะตอบโจทย์กว่า อ่านเรื่องไฟดับเพิ่มใน ติดโซลาร์ Hybrid แล้วไฟดับยังมีไฟใช้ไหม
มาตรฐานและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
- กฟภ. ระบบที่ต่อขนานกับไฟการไฟฟ้า (On-Grid และ Hybrid) ต้องยื่นขออนุญาตก่อนเชื่อมต่อ และใช้อินเวอร์เตอร์ในรายชื่อที่ กฟภ. ประกาศ อ่านสรุปข้อกำหนดล่าสุดใน Grid Code กฟภ. พ.ศ. 2569
- วสท. งานเดินสาย อุปกรณ์ป้องกันฝั่ง DC และ AC และระบบต่อลงดิน ควรเป็นไปตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยของ วสท.
- กพร. งานช่างไฟฟ้าภายในอาคารเป็นสาขาอาชีพที่ผู้ทำงานต้องมีหนังสือรับรองความรู้ความสามารถตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน
JSNT ช่วยอะไรได้บ้าง
JSNT Engineering ที่หาดใหญ่ จำหน่ายอุปกรณ์โซลาร์เซลล์ครบระบบ ทั้งแผง อินเวอร์เตอร์ On-Grid และไฮบริด แบตเตอรี่ รางยึด สายไฟ และอุปกรณ์ป้องกัน ราคาส่งสำหรับช่างและผู้รับเหมา ไม่ต้องเป็นสมาชิกและไม่มีขั้นต่ำ ทีมงานช่วยเช็คสเปกให้จับคู่กันถูกต้องก่อนซื้อ และจัดส่งถึง 9 จังหวัดภาคใต้ ส่งรายการที่ต้องการมาทาง LINE หรือโทร 094-440-5879
คำถามที่พบบ่อย
On-Grid กับ Hybrid ต่างกันตรงไหนมากที่สุด?
ต่างกันที่แบตเตอรี่ On-Grid ไม่มีแบต ลงทุนน้อยกว่าแต่ไฟดับแล้วใช้ไฟไม่ได้ ส่วน Hybrid มีแบต ใช้ไฟตอนกลางคืนและตอนไฟดับได้ แต่ลงทุนสูงกว่า
ติด On-Grid แล้วไฟดับใช้ไฟได้ไหม?
ไม่ได้ อินเวอร์เตอร์ On-Grid ต้องหยุดจ่ายไฟทันทีเมื่อไฟการไฟฟ้าดับตามมาตรฐานความปลอดภัย ถ้าต้องการไฟสำรองต้องเลือก Hybrid หรือเพิ่มระบบสำรองแยก
Hybrid ต้องขออนุญาต กฟภ. ไหม?
ต้อง ถ้าระบบต่อขนานกับไฟการไฟฟ้า ต้องยื่นขออนุญาตและใช้อินเวอร์เตอร์ในรายชื่อที่ กฟภ. ประกาศ เหมือน On-Grid
Off-Grid เหมาะกับใคร?
เหมาะกับพื้นที่ที่ไฟการไฟฟ้าเข้าไม่ถึง เช่น สวน ไร่ หรือปั๊มน้ำห่างไกล เพราะไม่ต้องพึ่งการไฟฟ้าเลย แต่ต้องออกแบบแบตเตอรี่ให้พอสำหรับวันที่แดดน้อย
JSNT รับติดตั้งโซลาร์ไหม?
JSNT จำหน่ายอุปกรณ์โซลาร์เซลล์อย่างเดียว ไม่ได้รับติดตั้ง ลูกค้าส่วนใหญ่เป็นช่างและผู้รับเหมา ส่วนงานแอร์ เรารับทั้งขาย ติดตั้ง ล้าง และซ่อมทั่วจังหวัดสงขลา